Welkom bij Goudriaan Juridisch Advies & Mediation.

Telefoonnummer: 0622667701

Wat zijn de verschillen tussen trouwen, een geregistreerd partnerschap en een samenlevingscontract?

20 september 2019. Foto: Pixabay.com 

In mijn mediationpraktijk ontvang ik met regelmaat scheidende echtparen die niet goed weten wat zij precies hebben afgesproken toen zij trouwden (op huwelijkse voorwaarden) en wat de gevolgen zijn wanneer zij uit elkaar gaan. In dit artikel worden de verschillende samenlevingsvormen op een rij gezet en de belangrijkste verschillen besproken. 

Het huwelijk

Het huwelijk is een belangrijke vorm voor de wetgever om rechtsverhoudingen tussen mensen en generaties te regelen. Trouw je voor de wet, dan heeft dat zowel vermogensrechtelijke- als familierechtelijke gevolgen. Mannen en vrouwen mogen trouwen wanneer zij de huwbare leeftijd hebben bereikt. In Nederland -en de meeste andere landen- is dit 18 jaar. Sinds 2001 kunnen ook koppels van gelijk geslacht een huwelijk sluiten. Een huwelijk is geldig vanaf de huwelijksgelofte (het 'ja-woord') tegenover de ambtenaar van de burgerlijke stand in het bijzijn van de getuigen. 

Het huwelijk brengt verplichtingen met zich. Echtgenoten zijn elkander trouw, bijstand en hulp verschuldigd, net als zij elkaar verplicht zijn om de kinderen op te voeden en die kosten te dragen. Er ontstaat een gemeenschappelijke boedel, de huwelijksgemeenschap. Voor bepaalde rechtshandelingen hebben echtgenoten elkaars toestemming nodig, zoals het (ver)kopen van de woning. Verder heeft het huwelijk fiscale gevolgen (er ontstaat een fiscaal partnerschap) en op het gebied van strafrecht hebben echtgenoten jegens elkander een verschoningsrecht om te getuigen. Ook worden partijen elkaars erfgenaam indien geen testament is opgesteld. De langstlevende echtgenoot ontvangt in dat geval de erfenis. Voor huwelijk gesloten voor 1 januari 2018 viel een schenking of erfenis automatisch in de gemeenschap van goederen. Vanaf 1 januari 2018 geldt een beperkte gemeenschap van goederen, tenzij anders overeengekomen. Kinderen die uit een huwelijk worden geboren staan automatisch in familierechtelijke betrekking tot de man van de moeder. Het kind hoeft dus niet erkend te worden door de man van de moeder.

Een huwelijk kan alleen worden ontbonden door tussenkomst van een rechter. Bij de beëindiging dienen toekomstige ex-echtgenoten een ouderschapsplan te overhandigen dat door de rechter wordt getoetst alvorens het echtscheidingsverzoek zal worden toegewezen. Een convenant dat de financiële gevolgen regelt is niet verplicht, maar wordt wel aanbevolen indien er (gemeenschappelijk) vermogen is. Een mediator kan u helpen bij het opstellen van deze documenten, alvorens de documenten door een advocaat zullen worden ingediend bij de rechtbank. 

 

Huwelijkse voorwaarden

Wanneer partners willen trouwen, maar afspraken willen maken die afwijken van de wettelijke bepalingen, dan kunnen deze andersluidende afspraken worden vastgelegd in een notariele akte. We spreken dan van huwelijkse voorwaarden. De wet bepaalt niet wat huwelijkse voorwaarden zijn, maar over het algemeen wordt aangenomen dat huwelijkse voorwaarden een contract is tussen echtgenoten waarin de rechtsgevolgen van hun huwelijk wordt geregeld in afwijking van de wettelijke regels. Huwelijkse voorwaarden kunnen voor of tijdens het huwelijk worden aangegaan. Huwelijkse voorwaarden werken tussen echtgenoten onderling. Om derden werking te hebben moeten huwelijkse voorwaarden zijn ingeschreven in het huwelijksgoederenregister.     

 

Geregistreerd partnerschap

Sinds 1998 kennen wij in Nederland het geregistreerd partnerschap. Het geregistreerd partnerschap lijkt sterk op het huwelijk en is destijds in het leven geroepen zodat ook echtparen van gelijk geslacht hun relatie konden formaliseren. Tot 2001 konden partners van gelijk geslacht in Nederland nog geen huwelijk sluiten. 

Wat zijn de voornaamste verschillen met een huwelijk? Bij een geregistreerd-partnerschap hoeft geen ‘ja-woord’ gegeven te worden. Een geregistreerd partnerschap komt tot stand door een door de ambtenaar van de burgerlijke stand opgemaakte akte van registratie. Kinderen die worden geboren in een geregistreerd partnerschap dienen te worden erkend door de man van de moeder, in tegenstelling tot een huwelijk waarbij de man van de moeder automatisch in familierechtelijke betrekking staat tot het kind. Tot slot dient te worden opgemerkt dat de relatievorm geregistreerd partnerschap in het buitenland niet altijd wordt erkend. Dit kan bijvoorbeeld voor moeilijkheden zorgen wanneer men voornemens is om te emigreren.  

Een geregistreerd partnerschap waaruit geen kinderen zijn geboren kan worden beëindigd met wederzijds goedvinden zonder rechterlijke tussenkomst. Vereist is wel dat de partners een gedateerde verklaring afleggen die door beide partijen en een of meer advocaten of notarissen is ondertekend.

 

Samenlevingscontract

Zodra je getrouwd bent of een geregistreerd partnerschap bent aangegaan, dan gelden er wettelijke regels voor partners. Indien je gaat samenwonen en je bent niet getrouwd of een geregistreerd partnerschap aangegaan, dan regelt de wet daarover niets. In een samenlevingscontract kun je onder andere samen afspraken maken over de verdeling van de kosten van huishouding, eventuele ingebrachte bezittingen of vermogen en (verdeling van) pensioen. Een samenlevingscontract kan alleen gelden als je ook daadwerkelijk samenwoont. Dat wil zeggen dat je op hetzelfde adres staat ingeschreven. Om de afspraken formele bewijskracht te geven dient een samenlevingscontract te worden vastgelegd in een notariele akte.

 

Wilt u er samen uitkomen, maar heeft u hulp nodig bij het maken van afspraken omtrent het beëindigen van uw relatie? Neem vrijblijvend Contact op met Goudriaan Juridisch Advies & Mediation. Een mediator kan u helpen bij het zoeken naar constructieve oplossingen, zonder dat de discussie escaleert en u uiteindelijk afzonderlijk wordt vertegenwoordigd door advocaten. Daarnaast helpt de mediator u bij het opstellen van het ouderschapsplan en het convenant.