Welkom bij Goudriaan Juridisch Advies & Mediation.

Telefoonnummer: 0622667701

Mag ik foto's van het internet 'plukken'? 

 

Mag je foto's van het internet zonder toestemming gebruiken? Hoe zit het met je eigen foto's die zonder toestemming door derden worden gebruikt? De belangrijkste begrippen en regels voor het gebruik van -andermans- beeldmateriaal op een rij:

 

Intellectueel eigendom

Dit is de overkoepelende term voor de rechten van -vrij vertaald- 'voortbrengsels van de menselijke geest'. Hieronder vallen ook foto's. Foto's van internet mag je niet zomaar gebruiken. Een foto is namelijk altijd intellectueel eigendom van de maker. Het Intellectuele Eigendomsrecht (IE) omvat uiteenlopende rechten om makers te beschermen tegen inbreuk. 

 

Auteursrecht

Het auteursrecht is het eigendomsrecht van de maker van het beeldmateriaal. Bij iedere foto krijg je dus te maken met auteursrecht. Niet vereist is het bekende 'copyright'© symbool. De Auteurswet beschermt elk werk dat gemaakt wordt automatisch en geeft de maker ervan exclusieve rechten en zeggenschap over dat werk. Dat betekent dat je dus toestemming moet hebben om een foto, boek of film te mogen gebruiken voor je eigen doeleinden zolang die bescherming van kracht is. Dit geldt dus ook voor foto's die je vindt via Google of op andere websites. 

 

Wanneer mag ik een foto gebruiken? 

De hoofdregel is dat een foto uitsluitend mag worden gebruikt indien de maker zijn toestemming heeft gegeven. Er zijn uitzonderingen: 

- de maker is meer dan zeventig jaar dood: de foto wordt dan publiek domein. 

- wanneer een licentie is afgesproken. De maker blijft dan het eigendomsrecht houden, maar wat de maker nog met het beeld mag doen hangt af van de licentie. 

Naast het auteursrecht dien je rekening te houden met rechten van derden, zoals naamsvermelding, portretrecht en merkenrecht. 

Portretrecht

Word je op de foto gezet (geportretteerd) dan heb je in sommige gevallen het recht om je te verzetten tegen de publicatie van de foto. De wet maakt onderscheid tussen twee situaties: 

1. Portret in opdracht: Is het portret in opdracht gemaakt? Dan mag de foto alleen worden gebruikt met toestemming van de afgebeelde persoon. Dit geldt oók als je zelf de maker van de foto bent.

2. Portret zonder opdracht: Is het portret niet in opdracht gemaakt? Dan mag de foto in principe vrij gepubliceerd worden. Behalve als de afgebeelde persoon een belang heeft om zich tegen publicatie te verzetten. Vaak gaat het om een privacybelang, bijvoorbeeld wanneer je als verliefd stelletje bent afgebeeld, maar niet meer samen bent. Ook kan het gaan om een financieel belang, wanneer de maker geld verdient met je portret.

 

Merkenrecht

Het merkenrecht bepaalt de rechten op een merk. Wat is 'een merk'? Het betreffende Verdrag zegt hierover: “Als individuele merken worden beschouwd de benamingen, tekeningen, afdrukken, stempels, letters, cijfers, vormen van waren of van verpakking en alle andere voor grafische voorstelling vatbare tekens, die dienen om de waren of diensten van een onderneming te onderscheiden.” (2.1. BVIE) Een merk kan worden vastgelegd in een speciaal daarvoor bestemd register (https://www.boip.int/nl/merkenregister) om het te beschermen tegen inbreuken van derden. Let op: ook merken die daar niet zijn gedeponeerd genieten onder omstandigheden bescherming en mogen niet zonder meer worden gekopieerd of nagebootst. Gedacht kan worden aan een logo, een slogan, maar ook geluid. 

 

Waar vind ik foto's die ik wel mag gebruiken? 

De foto's die je wel mag gebruiken zijn rechtenvrije foto's: dit zijn foto's waarbij de maker vooraf heeft aangegeven dat anderen de foto's mogen gebruiken. Er zijn verschillende websites waar je rechtenvrije foto's kunt vinden. Een daarvan is pixabay.com . Ook het beeld bovenaan deze tekst is afkomstig van die website. 

 

Tips over gebruik van foto's van het internet: 

* Ook bij rechtenvrije foto's verdient het aanbeveling om de naam van de maker te vermelden. 

* Wil je zeker weten dat je geen rechten schendt: koop dan een foto. Bekende sites waar dit kan zijn Shutterstock en 123rf . 

* Denk nooit: 'Als ik de foto wat aanpas (Instagram, Photoshop), dan is het (mijn) nieuwe creatie.' Een foto verminken en vervolgens gebruiken is niet zomaar toegestaan. 

 

Word jouw foto zonder jouw toestemming gebruikt? Of word je zelf aangesproken voor (onrechtmatig) gebruik van andermans beeldmateriaal? Neem vrijblijvend Contact op voor advies.